200 milionów złotych z budżetu państwa na wyposażenie pracowni w szkołach podstawowych. Program „Pracownie Kompas Jutra”, który wszedł w życie 10 lipca 2026 roku, to jeden z najważniejszych elementów reformy edukacji „Kompas Jutra” i zarazem jedna z największych szans finansowych dla szkół w ostatnich latach. Pieniądze przeznaczone są na sprzęt, narzędzia i pomoce dydaktyczne do prowadzenia zajęć przyrody oraz zajęć praktyczno-technicznych zgodnie z nową podstawą programową. W tym artykule wyjaśniamy, kto może wnioskować, na co przeznaczyć środki, ile pieniędzy może dostać jedna szkoła i jakie są terminy w 2026 roku.
Czym jest program „Pracownie Kompas Jutra”?
„Pracownie Kompas Jutra” to rządowy program wspierania organów prowadzących szkoły podstawowe w wyposażaniu i doposażaniu pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych. Program ustanowiła uchwała nr 148 Rady Ministrów, a szczegółowe warunki realizacji określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 6 lipca 2026 roku. Oba dokumenty weszły w życie 10 lipca 2026 roku.
Program jest częścią szerszej reformy „Kompas Jutra” (Reforma26) i bezpośrednio odpowiada na zmiany w podstawie programowej, które od 1 września 2026 roku wprowadzają nowe przedmioty i nowe podejście do edukacji przyrodniczej i technicznej w szkołach podstawowych. Realizacja zaplanowana jest na lata 2026–2029, a działania finansowane z programu mogą być prowadzone do 31 grudnia 2029 roku.
Pełna dokumentacja programu (rozporządzenie i uchwała Rady Ministrów) dostępna jest na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Kto może otrzymać wsparcie?
O środki z programu mogą wnioskować organy prowadzące następujące typy placówek:
Publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej oraz szkoły podstawowe prowadzone przez Ministra Sprawiedliwości. To oznacza, że program obejmuje zarówno szkoły samorządowe, jak i szkoły prowadzone przez stowarzyszenia, fundacje i osoby fizyczne.
Dodatkowo w roku 2026 program obejmuje jednostki samorządu terytorialnego prowadzące publiczne placówki doskonalenia nauczycieli. Placówki te mogą zakupić wyposażenie służące szkoleniu nauczycieli prowadzących zajęcia przyrody i zajęcia praktyczno-techniczne, co ma zapewnić kadrze pedagogicznej przygotowanie do pracy z nową podstawą programową.
Ile pieniędzy i na jakich zasadach?
Łączny budżet programu to 249,4 mln zł, z czego 200 mln zł stanowią środki z budżetu państwa, a pozostałe 49,4 mln zł to wymagany wkład własny organów prowadzących. Budżet państwowy rozłożony jest równomiernie na cztery lata: po 50 mln zł rocznie w latach 2026, 2027, 2028 i 2029.
Dla pojedynczej szkoły podstawowej lub placówki doskonalenia nauczycieli kwoty wyglądają następująco: minimalne wsparcie to 10 000 zł, a maksymalne 30 000 zł. Warunkiem otrzymania środków jest wniesienie przez organ prowadzący wkładu własnego w wysokości co najmniej 20% kosztów realizacji zadania. Innymi słowy: jeśli szkoła wnioskuje o maksymalne 30 000 zł z programu, organ prowadzący musi dołożyć co najmniej 7 500 zł z własnych środków, co daje łączny budżet na wyposażenie w wysokości 37 500 zł.
Wkład własny dotyczy organów prowadzących będących jednostkami samorządu terytorialnego, osobami prawnymi niebędącymi JST lub osobami fizycznymi.
Na co można przeznaczyć środki?
Program finansuje zakup sprzętów, narzędzi i pomocy dydaktycznych do prowadzenia dwóch typów zajęć: przyrody i zajęć praktyczno-technicznych. To nowe przedmioty wprowadzane przez reformę „Kompas Jutra”, które zastępują dotychczasowe zajęcia techniczne i przyrodę.
Co istotne, rozporządzenie nie ogranicza zakupów wyłącznie do zamkniętego katalogu. Szkoła może kupić zarówno wyposażenie wskazane w katalogu programu, jak i inne pomoce dydaktyczne, pod warunkiem, że są zgodne z celami kształcenia i treściami nauczania określonymi w nowej podstawie programowej. To ważne, bo daje szkołom swobodę w dopasowaniu zakupów do rzeczywistych potrzeb, a nie do sztywnej listy.
Szkoły samodzielnie diagnozują swoje potrzeby i na tej podstawie wybierają wyposażenie. To podejście „od potrzeby, nie od katalogu” jest zgodne z duchem reformy, która stawia na autonomię szkoły i indywidualny dobór narzędzi.
Zajęcia praktyczno-techniczne a klocki konstrukcyjne: nowa podstawa programowa wyodrębnia budowanie i konstruowanie jako kluczowy obszar kompetencji. Pomoce dydaktyczne wspierające ten obszar, takie jak klocki konstrukcyjne z systemem pinowym (Combo Wall), mogą być finansowane z programu „Pracownie Kompas Jutra”, jeśli szkoła uzasadni ich zakup celami kształcenia z nowej podstawy. Klocki montowane na ścianie rozwijają myślenie przestrzenne, sprawność manualną, planowanie i współpracę w grupie, co bezpośrednio odpowiada kompetencjom kształtowanym na zajęciach praktyczno-technicznych.
Terminy naboru w 2026 roku
Harmonogram naboru w pierwszym roku programu jest ściśle określony i wymaga szybkiego działania:
Wojewoda ogłasza nabór wniosków w terminie 10 dni od dnia ogłoszenia programu. Ponieważ program wszedł w życie 10 lipca 2026 roku, ogłoszenia naborów powinny pojawić się na stronach urzędów wojewódzkich do końca lipca 2026.
Dyrektor szkoły podstawowej (lub placówki doskonalenia nauczycieli) ma 14 dni od ogłoszenia naboru na złożenie wniosku do organu prowadzącego. Wniosek powinien zawierać diagnozę potrzeb i listę planowanego wyposażenia.
Organ prowadzący ma 21 dni na złożenie wniosku o udzielenie wsparcia finansowego do wojewody. Wniosek obejmuje wszystkie szkoły danego organu, które chcą uczestniczyć w programie.
Terminy są krótkie, dlatego warto już teraz przygotować diagnozę potrzeb i wstępną listę wyposażenia. Szkoły, które będą gotowe z dokumentacją w momencie ogłoszenia naboru, zyskają przewagę.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Proces wnioskowania wymaga współpracy dyrektora szkoły z organem prowadzącym. Oto co warto przygotować zawczasu:
Diagnoza potrzeb
Przejrzyj obecne wyposażenie pracowni i porównaj je z wymaganiami nowej podstawy programowej. Co masz? Czego brakuje? Co jest przestarzałe? Diagnoza powinna być konkretna: nie „potrzebujemy lepszego wyposażenia”, lecz „brakuje nam pomocy do zajęć praktyczno-technicznych z zakresu budowania i konstruowania, eksperymenty przyrodnicze prowadzimy na sprzęcie z 2012 roku”.
Lista wyposażenia z uzasadnieniem
Przy każdej pozycji na liście zakupów warto wskazać, jakie cele kształcenia z nowej podstawy programowej realizuje dany sprzęt lub pomoc. To ważne, bo rozporządzenie dopuszcza zakup pomocy spoza katalogu, pod warunkiem zgodności z podstawą programową. Im lepsze uzasadnienie, tym większa szansa na pozytywne rozpatrzenie wniosku.
Kosztorys z wkładem własnym
Przygotuj kosztorys uwzględniający kwotę wnioskowaną z programu (10 000–30 000 zł) oraz wkład własny organu prowadzącego (minimum 20% łącznych kosztów). Uzgodnij z organem prowadzącym, czy i w jakiej wysokości zapewni wkład własny, zanim złożysz wniosek.
Kontakt z organem prowadzącym
To organ prowadzący (gmina, powiat, stowarzyszenie, osoba fizyczna) składa wniosek do wojewody, nie dyrektor szkoły. Dlatego wczesna komunikacja jest kluczowa: poinformuj organ prowadzący o zamiarze uczestnictwa w programie, uzgodnij wkład własny i upewnij się, że zna terminy. 14 dni na wniosek dyrektora i 21 dni na wniosek organu prowadzącego to bardzo mało czasu na decyzje budżetowe.
Zajęcia praktyczno-techniczne i nowa podstawa programowa
Program „Pracownie Kompas Jutra” jest odpowiedzią na konkretną zmianę w systemie edukacji: od 1 września 2026 roku szkoły podstawowe prowadzą zajęcia praktyczno-techniczne w oparciu o nową podstawę programową, która wyraźnie podkreśla rolę budowania, konstruowania, eksperymentowania i pracy z różnymi materiałami.
Nowa podstawa kładzie nacisk na kompetencje praktyczne: planowanie, projektowanie, wykonywanie, testowanie i modyfikowanie. To podejście wymaga narzędzi, których wiele szkół po prostu nie ma. Stare pracownie techniczne wyposażone w imadła i piłki do drewna nie odpowiadają współczesnemu rozumieniu edukacji technicznej, która obejmuje również myślenie przestrzenne, pracę zespołową, rozwiązywanie problemów i kreatywne konstruowanie.
Dlatego program celowo daje szkołom swobodę w doborze wyposażenia. Możliwość zakupu pomocy spoza katalogu, jeśli są zgodne z celami podstawy, oznacza, że szkoła może wybrać to, czego naprawdę potrzebuje: od zestawów do eksperymentów przyrodniczych, przez narzędzia do obróbki materiałów, po klocki konstrukcyjne i systemy budowlane, które rozwijają kompetencje praktyczno-techniczne w sposób angażujący dla uczniów.
Więcej o zmianach w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej przeczytasz w naszym artykule o nowej podstawie programowej dla przedszkoli 2026.
Najczęstsze pytania
Czy szkoły niepubliczne mogą wnioskować o środki?
Tak. Program obejmuje zarówno publiczne, jak i niepubliczne szkoły podstawowe oraz szkoły artystyczne realizujące kształcenie ogólne w zakresie szkoły podstawowej.
Czy muszę kupować wyłącznie z katalogu programu?
Nie. Rozporządzenie dopuszcza zakup pomocy dydaktycznych spoza katalogu, pod warunkiem, że są zgodne z celami kształcenia i treściami nauczania określonymi w nowej podstawie programowej. Kluczowe jest uzasadnienie zakupu.
Ile pieniędzy może dostać jedna szkoła?
Od 10 000 do 30 000 zł z budżetu programu. Organ prowadzący musi dołożyć wkład własny w wysokości co najmniej 20% kosztów, co podnosi łączny budżet do maksymalnie 37 500 zł na szkołę.
Kto składa wniosek?
Dyrektor szkoły składa wniosek do organu prowadzącego (gmina, powiat, stowarzyszenie). Organ prowadzący składa wniosek zbiorczy do wojewody. Dyrektor nie składa wniosku bezpośrednio do wojewody.
Do kiedy trwa program?
Program realizowany jest w latach 2026–2029, z budżetem 50 mln zł rocznie. Działania finansowane z programu mogą być prowadzone do 31 grudnia 2029 roku. Nabory odbywają się co roku.
Czy mogę kupić klocki konstrukcyjne z tych środków?
Tak, jeśli uzasadnisz zakup celami kształcenia z nowej podstawy programowej. Klocki konstrukcyjne, które rozwijają myślenie przestrzenne, sprawność manualną, planowanie i współpracę (np. klocki z systemem pinowym do budowania na ścianie i na podłodze), wpisują się w kompetencje kształtowane na zajęciach praktyczno-technicznych.
Gdzie znajdę pełną dokumentację programu?
Rozporządzenie Rady Ministrów i uchwała nr 148 dostępne są na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej (gov.pl/web/edukacja). Szczegóły naboru publikowane są na stronach poszczególnych urzędów wojewódzkich.
Podsumowanie
Program „Pracownie Kompas Jutra” to 200 mln zł rozłożone na cztery lata, przeznaczone na realne wyposażenie pracowni w szkołach podstawowych. Każda szkoła może otrzymać od 10 do 30 tys. zł (plus wkład własny organu prowadzącego), a środki można przeznaczyć nie tylko na pozycje z katalogu, ale na każdą pomoc dydaktyczną zgodną z nową podstawą programową.
Terminy naboru w 2026 roku są krótkie (14 dni na wniosek dyrektora, 21 dni na wniosek organu prowadzącego), dlatego warto przygotować diagnozę potrzeb i listę wyposażenia już teraz. Program daje szkołom realną szansę na wyposażenie pracowni w narzędzia, które odpowiadają współczesnemu podejściu do edukacji: mniej teorii na tablicy, więcej budowania, eksperymentowania i pracy zespołowej.
Jeśli szukasz pomocy dydaktycznych do zajęć praktyczno-technicznych, zajrzyj do naszych artykułów o korzyściach z zabawy klockami i ćwiczeniach na koncentrację.